প্ৰাচীৰ বিহীন এআই ক্লাছৰুম: হাৰ্ভাৰ্ড, আইআইটিৰ পৰা গুগললৈ ৬টা বিনামূলীয়া শিক্ষাৰ পথ

এটা সময় আছিল যেতিয়া কোনো বিশ্ববন্দিত শিক্ষানুষ্ঠানত কৃত্তিম বুদ্ধিমত্তা বা আৰ্টিফিচিয়েল ইণ্টেলিজেন্স (AI) অধ্যয়ন কৰিবলৈ কেৱল অনুসন্ধিৎসু মনটোক ঢাল কৰিলেই নহৈছিল। তাৰ বাবে প্ৰয়োজন হৈছিল নামভৰ্তিৰ পত্ৰ, আকাশলংঘী মাচুল, আৰু বহু ক্ষেত্ৰত এক নিৰ্দিষ্ট চৌহদৰ সমীপত থকাৰ সৌভাগ্য বা এক বিশেষ পৰিৱেশৰ সুবিধা। লাখ লাখ মেধাৱী শিক্ষাৰ্থীৰ বাবে সেইবোৰ প্ৰতিষ্ঠানৰ দুৱাৰ সদায় দূৰৈৰ হৈয়েই ৰৈছিল।

কিন্তু এতিয়া এক নীৰৱ বিপ্লৱ চলিছে।

সমগ্ৰ বিশ্বতে বিভিন্ন বিশ্ববিদ্যালয়, গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠান আৰু প্ৰযুক্তি প্ৰতিষ্ঠানসমূহে ইউটিউব আৰু ৰাজহুৱা শিক্ষা প্লেটফৰ্মসমূহৰ জৰিয়তে তেওঁলোকৰ ক্লাছৰুমসমূহ উন্মুক্ত কৰি দিছে। তেওঁলোকৰ বক্তৃতা, কাৰিকৰী পৰিকাঠামো আৰু বিদ্যায়তনিক চৰ্চাসমূহ এতিয়া কেৱল নামভৰ্তি কৰা শিক্ষাৰ্থীসকলৰ মাজতে আৱদ্ধ হৈ থকা নাই। আজি সেয়া গুৱাহাটীৰ স্কুলীয়া শিক্ষাৰ্থী এজন, বেংগালুৰুৰ এজন উদ্যোক্তা, শ্বিলঙৰ এজন সমল স্ৰষ্টা (content creator) অথবা হাতত এটা ইণ্টাৰনেট সংযোগ আৰু বুকুত অলপ জানিবলৈ ইচ্ছা থকা যিকোনো স্ব-শিক্ষিত শিক্ষাৰ্থীৰ বাবে সহজলভ্য। https://thequantiq.com/as/ai-startup-rules-revenue-over-vc/

এই পৰিৱৰ্তনটোৱে যিমানখিনি গুৰুত্ব পাব লাগিছিল, তাতকৈ কমহে পাইছে।

এআই সন্দৰ্ভত চলি থকা ৰাজহুৱা আলোচনা-বিলোচনাবোৰ প্ৰায়েই নতুন সামগ্ৰী মুকলি, চকু চাট মৰা প্ৰদৰ্শনী আৰু প্ৰম্পট্ বা সঁজুলিবোৰৰ মাজতে আৱদ্ধ হৈ থাকে। এই চৰ্চাবোৰৰ নিশ্চয়কৈ এক মূল্য আছে, কিন্তু ইয়াৰ মাজতে আটাইতকৈ গভীৰ সত্যটো ওলাই পৰে।

আৰ্টিফিচিয়েল ইণ্টেলিজেন্স কেৱল কেইটামান ম’বাইল বা কম্পিউটাৰ এপ্লিকেচনৰ সমষ্টি নহয়। এইয়া এক সুকীয়া শাস্ত্ৰ বা বিষয়।

প্ৰকৃত এআই শিক্ষা তেতিয়া আৰম্ভ নহয় যেতিয়া আমি কোনো এটা সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ শিকো; বৰঞ্চ ইয়াৰ আৰম্ভণি তেতিয়াহে হয় যেতিয়া আমি বুজিবলৈ চেষ্টা কৰো যে এই বুদ্ধিমত্তাসম্পন্ন ব্যৱস্থাবোৰে কেনেকৈ যুক্তি দৰ্শায়, নিজকে উন্নত কৰে, শিকে আৰু সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ কৰে।

ভৱিষ্যতৰ বাবে প্ৰস্তুত হোৱা ভাৰতবৰ্ষৰ বাবে—আৰু বিশেষকৈ জ্ঞানৰ আধাৰত নিজকে সলনি কৰিব খোজা নৱ-উত্থিত অঞ্চলসমূহৰ বাবে—এই বিশ্বমানৰ ক্লাছৰুমসমূহৰ উদাৰতা এক ঐতিহাসিক সুযোগ বুলি প্ৰমাণিত হ’ব পাৰে।

এই সপ্তাহত, The Quantiq-এ কেৱল ওপৰা-উপৰি ব্যৱহাৰিক পদ্ধতি বা টিউটৰিয়েলৰ সীমা অতিক্ৰম কৰি এতিয়া সম্পূৰ্ণ বিনামূলীয়াকৈ উপলব্ধ ৬টা শক্তিশালী এআই শিক্ষাৰ পথ লৈ আলোচনা আগবঢ়াইছে।

ইয়াৰে কিছুমান আইভি লীগ (Ivy League) প্ৰতিষ্ঠানৰ পৰা অহা, আন কিছুমান বিশ্বজোৰা গৱেষণা কেন্দ্ৰ, ভাৰতীয় শীৰ্ষ বিদ্যায়তনিক প্ৰতিষ্ঠান আৰু এআইৰ ভৱিষ্যত গঢ়ি তোলা ঔদ্যোগিক পৰিৱেশৰ পৰা অহা।

এই আটাইবোৰৰ মাজৰ সংযোগসূত্ৰটো একেবাৰে সৰল: উচ্চ মানদণ্ডৰ শিক্ষা আৰু কোনো মাচুলৰ প্ৰাচীৰ নোহোৱা এক পৰিৱেশ।

১. হাৰ্ভাৰ্ড বিশ্ববিদ্যালয় — CS50’s Introduction to Artificial Intelligence with Python

যদি এনে কোনো এটা পাঠ্যক্ৰম আছে যিয়ে আপোনাৰ কৌতূহলক কাৰিকৰী আত্মবিশ্বাসলৈ ৰূপান্তৰ কৰিব পাৰে, তেন্তে সেয়া সম্ভৱতঃ হাৰ্ভাৰ্ডৰ এই বহু চৰ্চিত ‘CS50 AI’ প্ৰগ্ৰেম।

কম্পিউটাৰ বিজ্ঞানৰ জটিল ধাৰণাবোৰক সৰল আৰু পদ্ধতিগত শিক্ষালৈ ৰূপান্তৰ কৰাৰ ক্ষেত্ৰত ‘CS50’ ব্যৱস্থাই বিশ্বজুৰি স্বীকৃতি লাভ কৰিছে। ডেভিদ মেলান আৰু ব্ৰায়ান ইউৰ দ্বাৰা পৰিচালিত এই এআই পাঠ্যক্ৰমটোও একে দৰ্শনৰ ওপৰতে প্ৰতিষ্ঠিত।

এই পাঠ্যক্ৰমে এআইক কোনো বিজ্ঞান কল্পকাহিনী হিচাপে নহয়, বৰঞ্চ ইঞ্জিনীয়াৰিং হিচাপেহে চিনাকি কৰাই দিয়ে। শিক্ষাৰ্থীসকলে ইয়াত ছাৰ্চ এলগৰিদম, জ্ঞানৰ প্ৰতিনিধিত্ব (knowledge representation), মেচিন লাৰ্নিং, অপ্টিমাইজেশ্যন আৰু নেচাৰেল লেংগুৱেজ প্ৰচেছিং (NLP) আদিৰ বিষয়ে জানিব পাৰে। সাজু হৈ থকা এআই সঁজুলিবোৰৰ ওপৰত সম্পূৰ্ণ নিৰ্ভৰ কৰাৰ পৰিৱৰ্তে, শিক্ষাৰ্থীসকলে নিজেই এই বুদ্ধিমত্তাসম্পন্ন ব্যৱস্থাবোৰ লাহে লাহে গঢ়ি তুলিবলৈ আৰু ব্যৱহাৰিক পৰীক্ষা কৰিবলৈ শিকে।

এই পাৰ্থক্যটো অত্যন্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ।

আজিকালি এআই ব্যৱহাৰকাৰীৰ সংখ্যা বাঢ়িছে, যিসকলে ফলাফল তৈয়াৰ কৰিব পাৰে কিন্তু সেই ফলাফলটো কোনটো যুক্তিৰ আধাৰত ওলাইছে, সেয়া বুজি নাপায়। হাৰ্ভাৰ্ডৰ এই পাঠ্যক্ৰমে সেই নিৰ্ভৰশীলতা দূৰ কৰে। শিক্ষাৰ্থীসকলে এআই সামগ্ৰীৰ উপভোক্তা হোৱাৰ আগতেই ইয়াৰ অন্তৰ্নিহিত স্থাপত্য বা আৰ্হিটো বুজি উঠাত সহায় কৰে।

ভৱিষ্যতৰ ডেভেলপাৰ, কাৰিকৰী দিশত আগ্ৰহী শিক্ষাৰ্থী আৰু এআই জগতত খোজ পেলাব খোজা উদ্যোক্তাসকলৰ বাবে হাৰ্ভাৰ্ডৰ এই উপহাৰ আজিও অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ প্ৰৱেশদ্বাৰ।

• অফিচিয়েল পাঠ্যক্ৰম লিংক: https://pll.harvard.edu/course/cs50s-introduction-artificial-intelligence-python
• ইউটিউব লেকচাৰ লিংক: https://www.youtube.com/watch?v=5NgNicANyqM

২. ষ্টেনফৰ্ড বিশ্ববিদ্যালয় — CS221: Artificial Intelligence Principles and Techniques

হাৰ্ভাৰ্ডে যদি আপোনাক পথটো দেখুৱাই দিয়ে, ষ্টেনফৰ্ডে আপোনাক এই বুদ্ধিমত্তাসম্পন্ন ব্যৱস্থাবোৰৰ যান্ত্ৰিকতাৰ গভীৰলৈ লৈ যাব।

ষ্টেনফৰ্ডৰ ‘CS221’ পাঠ্যক্ৰমৰ এক সুকীয়া গুৰুত্ব আছে, কাৰণ ই কেইবাটাও প্ৰজন্মৰ ছিলিকন ভেলীৰ উদ্ভাৱন আৰু এআই গৱেষণাক পথ প্ৰদৰ্শন কৰা এক পৰিৱেশৰ পৰা আহিছে। অধ্যাপক পাৰ্চি লিয়াঙৰ নেতৃত্বত পৰিচালিত এই পাঠ্যক্ৰমে সাময়িক চৰ্চাত থকা কথাবোৰৰ পৰিৱৰ্তে এআইৰ বৌদ্ধিক স্থাপত্যৰ ওপৰতহে গুৰুত্ব দিয়ে।

শিক্ষাৰ্থীসকলে ইয়াত মেচিন লাৰ্নিং, ছাৰ্চ এণ্ড প্লেনিং, প্ৰবাবিলিষ্টিক ৰিজনীং, লজিক-বেচড চিষ্টেম, মাৰ্কভ ডিচিচন প্ৰচেছ (MDP) আৰু ৰেইনফোৰ্চমেণ্ট লাৰ্নিং আদি বিষয়সমূহৰ সন্মুখীন হয়।

এই পাঠ্যক্ৰমৰ প্ৰকৃত শক্তি হৈছে ই শিক্ষাৰ্থীসকলক চিন্তা কৰিবলৈ শিকাই।

আধুনিক এআই ব্যৱস্থাসমূহ এতিয়া কোনো অকলশৰীয়া সঁজুলি হৈ থকা নাই, ই ক্ৰমান্বয়ে ইটোৰ সৈতে সিটো জড়িত হৈ এক বৃহৎ পৰিৱেশত কাম কৰে। ৰিকমেণ্ডেশ্যন ইঞ্জিন, কনভাৰ্চেশ্যনেল চিষ্টেম আৰু স্মাৰ্ট অটোমেশ্যন আদিবোৰত সাধাৰণতে একেলগে কেইবাটাও মডেলৰ আদান-প্ৰদান চলি থাকে। এনেকুৱা জটিল পৰিৱেশ এটা বুজিবলৈ কেৱল ভালদৰে প্ৰম্পট্ লিখিব জানিলেই নহ’ব। তাৰ বাবে লাগিব ‘চিষ্টেম থিংকিং’ বা সামগ্ৰিক ব্যৱস্থাটো বুজি উঠাৰ মানসিকতা। ষ্টেনফৰ্ডৰ এই পাঠ্যক্ৰমে সেই মানসিকতা গঢ়ি তোলে।

• অফিচিয়েল ষ্টেনফৰ্ড প্লেলিষ্ট: https://www.youtube.com/playlist?list=PLoROMvodv4rOca_Ovz1DvdtWuz8BfSWL2

৩. এমআইটি (MIT) — 6.S191 Introduction to Deep Learning

আৰ্টিফিচিয়েল ইণ্টেলিজেন্স বিষয়টো বহল। কিন্তু ‘ডিপ লাৰ্নিং’ (Deep Learning) হৈছে সেইটো ভাগ য’ত আজিৰ দিনৰ বেছিভাগ ডাঙৰ ডাঙৰ আৱিষ্কাৰ সম্ভৱ হৈ উঠিছে।

কম্পিউটাৰ ভিজন আৰু চিকিৎসা ক্ষেত্ৰৰ ৰোগ ধৰা পেলোৱাৰ পৰা আৰম্ভ কৰি কম্পিউটাৰ লেংগুৱেজ মডেল আৰু ইমেজ জেনেৰেশ্যনলৈকে, সকলোতে আজিকালি নিউৰেল নেটৱৰ্কে কেন্দ্ৰীয় ভূমিকা লৈছে।

এমআইটিৰ ‘6.S191’ প্ৰগ্ৰেমে এই আধুনিক প্ৰযুক্তিৰ দিশটোক অতি সুন্দৰভাৱে ৰাইজৰ বাবে তুলি ধৰিছে। আলেকজেণ্ডাৰ আমিনি আৰু তেওঁৰ সতীৰ্থসকলৰ দ্বাৰা পৰিচালিত এই পাঠ্যক্ৰমে নিউৰেল নেটৱৰ্ক, কম্পিউটাৰ ভিজন, ছিকুৱেঞ্চ মডেলিং আৰু বৰ্তমানৰ ট্ৰান্সফৰ্মাৰ চিষ্টেমসমূহ চলাই থকা ‘এটেশ্যন মেকানিজম’সমূহৰ বিষয়ে বিস্তৃত জ্ঞান প্ৰদান কৰে।

আন অচল বা পুৰণি পাঠ্যক্ৰমৰ দৰে নহৈ, এমআইটি-য়ে দ্ৰুত গতিত সলনি হোৱা প্ৰযুক্তিৰ সৈতে খাপ খুৱাই নিজৰ বিষয়বস্তুবোৰ প্ৰায়েই সলনি কৰি থাকে। সেইবাবেই ইয়াৰ বক্তৃতাবোৰ প্ৰাসংগিক আৰু সাম্প্ৰতিক।

এই পাঠ্যক্ৰমে কোনো চুটি পথ বা নিশাটোৰ ভিতৰতে বিশেষজ্ঞ হোৱাৰ মিছা প্ৰতিশ্ৰুতি নিদিয়ে। ইয়াৰ পৰিৱৰ্তে ই আপোনাক বৌদ্ধিক সঁজুলি বা চিন্তা কৰাৰ ক্ষমতা প্ৰদান কৰে। আৰু এই এআই যুগত, কোনো ছফ্টৱেৰ ক্ৰয় কৰাতকৈ নিজৰ বৌদ্ধিক ক্ষমতা বৃদ্ধি কৰাটোৱেই আটাইতকৈ ডাঙৰ কথা বুলি প্ৰমাণিত হ’ব।

• এমআইটি ডিপ লাৰ্নিং প্লেলিষ্ট: https://www.youtube.com/playlist?list=PLtBw6njQRU-rwp5__7C0oIVt26ZgjG9NI

৪. আইআইটি খড়্গপুৰ — Artificial Intelligence Through NPTEL

এআই শিক্ষা কেৱল পশ্চিমীয়া দেশৰ শিক্ষানুষ্ঠানৰ মাজতে আৱদ্ধ হৈ থকা নাই। ভাৰতবৰ্ষই অতি নীৰৱে NPTEL আৰু আইআইটি (IIT) নেটৱৰ্কৰ জৰিয়তে বিশ্বৰ অন্যতম গুৰুত্বপূৰ্ণ মুক্ত শিক্ষা পৰিৱেশ গঢ়ি তুলিছে।

এইসমূহৰ ভিতৰত আইআইটি খাৰাগপুৰৰ আৰ্টিফিচিয়েল ইণ্টেলিজেন্স পাঠ্যক্ৰমটো বিশেষভাৱে উল্লেখনীয়। অধ্যাপক সুদেষ্ণা চৰকাৰ আৰু অধ্যাপক অনুপম বসুৰ দ্বাৰা পৰিচালিত এই পাঠ্যক্ৰমটোৱে ইণ্টেলিজেণ্ট এজেণ্ট, ছাৰ্চ ষ্ট্ৰেটেজী, ৰিজনিং চিষ্টেম, নিউৰেল নেটৱৰ্ক, লাৰ্নিং ফ্ৰেমৱৰ্ক আৰু নেচাৰেল লেংগুৱেজ প্ৰচেছিং সামৰি লৈছে।

ইয়াৰ বিদ্যায়তনিক গভীৰতা অতি উচ্চ পৰ্যায়ৰ। আৰু সেয়াই ইয়াৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ শক্তি।

যি সময়ত এআই শিক্ষাৰ নামত কেৱল চুটি পথ আৰু সহজ উপায় বা হেক্স (hacks) আদিৰ চৰ্চা বাঢ়িছে, তেনে সময়ত আইআইটি খাৰাগপুৰে শিক্ষাৰ্থীক সোঁৱৰাই দিয়ে যে স্থায়ী উদ্ভাৱন সদায় মৌলিক ধাৰণা বা ভেটিটো মজবুত কৰাৰ ওপৰতহে নিৰ্ভৰ কৰে।

ভাৰতীয় শিক্ষাৰ্থী আৰু নতুনকৈ কিবা সাজিব খোজা স্ব-শিক্ষিত নিৰ্মাতাসকলৰ বাবে ইয়াৰ এক প্ৰতীকী গুৰুত্বও আছে। বিশ্বমানৰ এআই শিক্ষা সদায় বিদেশৰ পৰা আমদানি কৰিবই লাগিব বুলি কোনো কথা নাই। ইয়াক ভাৰতৰ ভিতৰতেই শিকা থকা হ’ব পাৰে, সাজিব পৰা হ’ব পাৰে আৰু সৰ্বসাধাৰণৰ বাবে সহজলভ্য কৰি তুলিব পৰা যায়।

• NPTEL পাঠ্যক্ৰম লিংক: https://nptel.ac.in/courses/106105077
• ইউটিউব লিংক: https://www.youtube.com/watch?v=fV2k2ivttL0

৫. গুগল — AI Essentials and Generative AI Learning

বিশ্ববিদ্যালয়সমূহে জ্ঞানৰ ভেটিটো গঢ়ি তোলে, কিন্তু উদ্যোগ জগতখনে প্ৰায়েই সেই ভেটিটোক ব্যৱহাৰিক কৰ্মক্ষমতালৈ ৰূপান্তৰ কৰে। এইখিনিতেই গুগলৰ প্ৰাসংগিকতা আহি পৰে।

গুগলে নিজৰ এআই শিক্ষাৰ পৰিসৰ বুজন পৰিমাণে বৃদ্ধি কৰিছে। তেওঁলোকে প্ৰাৰম্ভিক আৰু মধ্যম পৰ্যায়ৰ শিক্ষাৰ্থীৰ বাবে এআই শিক্ষা আৰু জেনেক্টিভ এআই (Generative AI) শিকাৰ বাট মুকলি কৰি দিছে।

ইয়াৰ ‘AI Essentials’ আৰু ‘Generative AI’ মডিউলসমূহে ব্যৱহাৰিক জ্ঞানৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়ে—যেনে দায়িত্বশীলভাৱে এআই ব্যৱহাৰ কৰা, উৎপাদনশীলতা বৃদ্ধিত এআইৰ সহায় লোৱা, জেনএআই (GenAI) ধাৰণাসমূহ বুজি পোৱা আৰু বাস্তৱ ক্ষেত্ৰত ইয়াৰ প্ৰয়োগ কৰা।

এনে ব্যৱস্থাই এই পাঠ্যক্ৰমসমূহক চাকৰিজীৱী, সমল স্ৰষ্টা আৰু ব্যৱসায়ীসকলৰ বাবে অত্যন্ত উপযোগী কৰি তুলিছে, যিসকলে হয়তো দীঘলীয়া বিদ্যায়তনিক ডিগ্ৰী নিবিচাৰে কিন্তু এআইৰ প্ৰয়োজনীয় জ্ঞানখিনি আয়ত্ত কৰিব খোজে। এই শিক্ষা সহজলভ্য, কিন্তু ই কোনো গুণহীন বা ওপৰা-উপৰি নহয়। নতুনকৈ আৰম্ভ কৰিব খোজা বহুতৰে বাবে গুগল এআই বিশ্বখনত খোজ পেলোৱাৰ আটাইতকৈ সহজ পথ হ’ব পাৰে।

• গুগল এআই এচেনচিয়েলছ: https://grow.google/ai-essentials/
• গুগল এআই লাৰ্নিং হাব: https://ai.google/learn-ai-skills/

৬. হোৱাৰ্টন, ইউনিভাৰ্চিটি অৱ পেনচিলভেনিয়া — AI, Business and the Future of Work

আৰ্টিফিচিয়েল ইণ্টেলিজেন্স কেৱল কম্পিউটাৰৰ ছফ্টৱেৰতে আৱদ্ধ হৈ থকা নাই। ই আমাৰ কৰ্মক্ষেত্ৰ, উৎপাদন ক্ষমতা আৰু জীৱিকাৰ সমগ্ৰ গাঁথনিটোকে নতুনকৈ লিখিবলৈ আৰম্ভ কৰিছে।

এইখিনিতেই হোৱাৰ্টন (Wharton) বিশ্বৰ অন্যতম প্ৰাসংগিক প্ৰতিষ্ঠান হৈ পৰিছে। ক’ডিং বা মেচিন লাৰ্নিঙৰ দৰে কাৰিকৰী দিশতকৈ হোৱাৰ্টনে এআইক এক বৃহৎ কৌশলগত দৃষ্টিভংগীৰ পৰা চায়—যেনে ব্যৱসায়িক পৰিৱৰ্তন, নেতৃত্ব, প্ৰতিষ্ঠানিক অভিযোজন আৰু শ্ৰম বজাৰত ইয়াৰ প্ৰভাৱ।

তেওঁলোকৰ ৰাজহুৱা শিক্ষা প্লেটফৰ্মসমূহে ক্ৰমান্বয়ে আমাৰ সময়ৰ কিছুমান আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰশ্নৰ উত্তৰ বিচাৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছে। এআইৰ ফলত চাকৰিৰ কেনে পৰিৱৰ্তন হ’ব? স্বয়ংক্ৰিয় অৰ্থনীতিত উৎপাদনশীলতাৰ স্বৰূপ কি হ’ব? সমাজত কোনো ধৰণৰ বৈষম্য বা বিশৃংখলতাৰ সৃষ্টি নকৰাকৈ ব্যৱসায়সমূহে কেনেকৈ দায়িত্বশীলভাৱে এআই গ্ৰহণ কৰিব লাগে?

এইবোৰ কেৱল কাগুজে-কলমে থকা তৰ্ক নহয়। এইবোৰ এতিয়া বিশ্বজুৰি ডাঙৰ কোম্পানীৰ ব’ৰ্ডৰুম, ষ্টাৰ্টআপ পৰিৱেশ আৰু চৰকাৰী নীতি নিৰ্ধাৰণৰ কেন্দ্ৰবিন্দু হৈ পৰিছে। ক’ডিঙৰ বাহিৰেও যিসকল উদ্যোক্তা, নীতি নিৰ্ধাৰক আৰু শিক্ষাৰ্থীয়ে এআইক বুজিব খোজে, তেওঁলোকৰ বাবে হোৱাৰ্টনে এক ব্যতিক্ৰমী পথ আগবঢ়ায়—প্ৰযুক্তি আৰু সমাজৰ মাজৰ এক সাঁকো।

ভৱিষ্যত কেৱল এআই সঁজুলি নিৰ্মাণ কৰা ইঞ্জিনীয়াৰসকলৰ দ্বাৰাই পৰিচালিত নহয়; ইয়াৰ চালিকাশক্তি হ’ব সেইসকল লোক, যিসকলে ইয়াক সঠিকভাৱে ব্যৱহাৰ কৰিব, নিয়ন্ত্ৰণ কৰিব আৰু মানৱীয় কৰি তুলিব পাৰিব।

• হোৱাৰ্টন এআই ইউটিউব চেনেল: https://www.youtube.com/@WhartonAIAI
• হোৱাৰ্টন এআই ৰিছাৰ্চ: https://ai.wharton.upenn.edu/

কেইটামান অতিৰিক্ত শিক্ষাৰ পথ

• আইআইটি মাদ্ৰাজ / SWAYAM / NPTEL: ভাৰতৰ এআই শিক্ষাৰ পৰিৱেশ কেৱল এটা প্ৰতিষ্ঠানতে আৱদ্ধ নহয়। আইআইটি মাদ্ৰাজ আৰু সামগ্ৰিক SWAYAM পৰিৱেশে শিক্ষাৰ্থী আৰু পেচাদাৰীসকলৰ বাবে এআই আৰু মেচিন লাৰ্নিং শিকাৰ সুযোগ ধাৰাবাহিকভাৱে সম্প্ৰসাৰিত কৰি আহিছে। IIT Madras
• কলম্বিয়া ইঞ্জিনীয়াৰিং এআই লেকচাৰ আৰু প্লেলিষ্ট: উচ্চ পৰ্যায়ৰ গৱেষণা আৰু স্নাতকোত্তৰ পৰ্যায়ৰ এআই আলোচনা চাব বিচৰা উন্নত শিক্ষাৰ্থীসকলৰ বাবে কলম্বিয়াৰ ইঞ্জিনীয়াৰিং পৰিৱেশে মূল্যৱান বক্তৃতাৰ শৃংখলা আৰু প্লেলিষ্ট আগবঢ়াইছে। Columbia Engineering AI Series

দ্যা কোৱাণ্টিক’ৰ সম্পাদকীয় বিশ্লেষণ

আৰ্টিফিচিয়েল ইণ্টেলিজেন্সৰ প্ৰকৃত গণতান্ত্ৰিকৰণ তেতিয়া আৰম্ভ নহয় যেতিয়া মানুহে এটা চেটবট্ ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ পায়। ইয়াৰ প্ৰকৃত আৰম্ভণি তেতিয়াহে হয় যেতিয়া তেওঁলোকে সেই চেটবটৰ পিছফালে থকা মূল গাঁথনিটো বা ব্লুপ্ৰিণ্টটো জানিবলৈ সুবিধা পায়।

বহু সময় ধৰি উচ্চশিক্ষা কেৱল এক বিশেষ শ্ৰেণীৰ মাজতে আৱদ্ধ হৈ আছিল। ভৌগোলিক অৱস্থান, সুবিধা আৰু উপাৰ্জনে প্ৰায়েই নিৰ্ধাৰণ কৰিছিল যে কোনে উন্নত প্ৰযুক্তিৰ শিক্ষা ল’ব পাৰিব আৰু কোনে নোৱাৰিব।

এতিয়া সেই পৰিস্থিতি সলনি হৈছে।

এই মুক্ত ক্লাছৰুমসমূহৰ অৱস্থিতিয়ে আমাক এআই শিক্ষাৰ সংজ্ঞাটোকে নতুনকৈ ভাবিবলৈ বাধ্য কৰিছে। যদি উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ এজন শিক্ষাৰ্থী, গ্ৰাম্য অসমৰ এজন যুৱ উদ্যোক্তা বা পৃথিৱীৰ যিকোনো প্ৰান্তৰ এজন স্ব-শিক্ষিত শিক্ষাৰ্থীয়ে পোনপটীয়াকৈ হাৰ্ভাৰ্ড, ষ্টেনফৰ্ড, এমআইটি বা আইআইটিৰ ক্লাছৰুমৰ পৰা শিকিব পাৰে, তেন্তে সমাজৰ সন্মুখত এতিয়া প্ৰত্যাহ্বান কেৱল সুযোগৰ অভাৱ নহয়। আসল প্ৰত্যাহ্বানটো হ’ল—ইচ্ছা, সজাগতা আৰু এক সহায়ক পৰিৱেশৰ সৃষ্টি কৰা।

আন এক নীৰৱ পৰিৱৰ্তনও লাহে লাহে আহি পৰিছে।

কেইবা দশক ধৰি শিক্ষাব্যৱস্থা কেৱল নম্বৰ, গ্ৰেড আৰু চাৰ্টিফিকেটৰ চাৰিওফালে ঘূৰি আছিল। ডিগ্ৰীৰ গুৰুত্ব সদায় থাকিব, কিন্তু এআই যুগে সমাজক এক নতুন দিশলৈ লৈ গৈছে—য’ত কাৰ্যক্ষেত্ৰত নিজৰ দক্ষতা প্ৰমাণ কৰিব লগা হয় (proof of capability)। দিনক দিনে নিযুক্তিদাতা, সতীৰ্থ আৰু বিনিয়োগকাৰীসকলে কেৱল মুখস্থ কৰি পোৱা নম্বৰৰ প্ৰতি আগ্ৰহী নহৈ, শিক্ষাৰ্থীজনে কেনেকৈ পৰীক্ষা-নিৰীক্ষা কৰিছে, সমস্যা সমাধান কৰিছে বা নতুন কিবা সৃষ্টি কৰিছে, তাৰ প্ৰমাণহে চাব বিচাৰিব।

ভৱিষ্যত এতিয়া চাৰ্টিফিকেট বনাম দক্ষতাৰ মাজৰ প্ৰতিযোগিতা নহয়। ই হ’ব শিক্ষা আৰু প্ৰমাণৰ এক যুগলবন্দী।

সময়ৰ লগে লগে প্ৰশ্নটো “তুমি কিমান নম্বৰ পালা?”ৰ পৰা সলনি হৈ হয়তো হ’ব—”তুমি নতুনকৈ কি সাজিলা?”

The Quantiq-অত আমি বিশ্বাস কৰো যে এআই শিক্ষা এতিয়া ৰাজহুৱা পৰিকাঠামোৰ এক অংশ হ’ব লাগিব—কেৱল কেইজনমান ভাগ্যৱানৰ বাবে বিলাসিতাৰ দক্ষতা নহয়, বৰঞ্চ সৰ্বসাধাৰণ নাগৰিকক নিৰ্মাতা, চিন্তাবিদ আৰু এই বুদ্ধিমত্তাসম্পন্ন অৰ্থনীতিৰ সক্ৰিয় অংশীদাৰ হিচাপে গঢ়ি তুলিব পৰা এক আন্দোলন হ’ব লাগিব।

ক্লাছৰুমটো এতিয়া আপোনাৰ পকেটৰ ভিতৰতে সোমাই আছে। এতিয়া প্ৰশ্নটো হ’ল—আমি সেই ক্লাছৰুমত প্ৰৱেশ কৰিবলৈ সাজুনে?https://thequantiq.com/as/ai-and-jobs-global-economy/